Psycholog we Wrocławiu

Zaburzenia odżywiania - terapia grupowa we Wrocławiu

2012-02-14T13:51:00.000-08:00

Zapraszamy wszystkich zainteresowanych na terapię grupową dla osób z zaburzeniami odżywiania. Pierwsza terapia odbędzie się 6 marca 2012 w godzinach 18.00 - 19.30 na ul. Kłodnickiej 29/9 we Wrocławiu. Prosimy chętnych o kontakt telefoniczny pod nr tel. 607 404 727 w godzinach 8.00-22.00.

Zagrożenie

2010-12-14T15:13:00.001-08:00

Autorem artykułu jest Nawojka

Człowiek jest naznaczony pragnieniem, którego nie da się zaspokoić do końca. Seks jest zagrożeniem dla społeczeństwa, instynktem, wulkanem, eksplozją życia.

„Seks jest wywrotowy, nie zna różnic klasowych ani hierarchii, ignoruje sztukę, naukę, dzień i noc. Budzi się z uśpienia, by tylko kopulować i znowu zasnąć[...]rodzaj ludzki cierpi na nienasycony głód seksu i nie zna zwierzęcych okresów rui, a później obojętności.”[1]

Seksualność człowieka jest jeszcze bardziej niebezpieczna niż pożądanie zwierzęcia, ponieważ tylko ludzie nie posiadają automatycznej regulacji swojego popędu. Musieli oni ustanowić reguły, aby ograniczyć swój instynkt, dlatego przyjęli system zakazów, a także rozmaitych zachęt, które pozwalają kontrolować popęd płciowy. Są to reguły, służące zarazem społeczeństwu, czyli kulturze i reprodukcji, czyli naturze. Georges Bataille w rozważaniach na temat erotyzmu stwierdza, iż zakazy seksualne pojawiają się zawsze tam, gdzie istnieje ludzkość.

Człowiek uwalniał się od pierwotnej zwierzęcości pracując, uświadamiając sobie, że umiera oraz przechodząc od seksualności nie znającej wstydu do seksualności wstydliwej.[2] Zbudował świat oparty na racjach rozumu, jednak przetrwała w nim pierwotna gwałtowność. Aktywność płciowa jest impulsem, domagającym się natychmiastowego zaspokojenia, co może zmniejszać gotowość do pracy i zagrażać zorganizowanemu życiu społeczności. Człowiek obwarował się zakazami po to, żeby owa popędliwość nie zaczęła górować nad rozsądkiem. Cielesność i seksualność została ocenzurowana.
Wypowiedzi mężczyzn często wskazują na to, że kobiety zagrażają męskiemu porządkowi społecznemu. Kobiety są intrygantkami, łamią ustalone zasady, nie panują nad ciałem, zatracają się w rozkoszy, uwodzą mężczyzn, nie podporządkowują się instytucji małżeństwa. Rozwiązłość czyni z nich przedmiot męskiego pożądania. Rozpustne wprowadzają do świata grzech, rzucają na mężczyzn urok, któremu ci nie mogą się oprzeć. Ich rozjuszona, bezgraniczna namiętność i gwałtowność seksualna burzy strukturę społeczną. Bez umiaru wydatkują swoją energię i potencję partnerów.

Tak, to wszystko wina kobiet, panowie :)

[1] Octavio Paz: Podwójny płomień. Miłość i erotyzm. Przeł. Piotr Fornelski, Kraków 1996,s. 19.

[2] Georges Bataille: Erotyzm. Przeł. Maryna Ochab. Gdańsk 1999, s. 32.

---

http://damsko-meskie.blogspot.com/

Artykuł pochodzi z serwisu www.Artelis.pl

Psychoterapia rozpaczy

2009-12-02T15:16:00.000-08:00

Psychoterapia egzystencjalna - ważne pytania, w odpowiedzi na które może pomóc psycholog.
Psychoterapia egzystencjalna - ważne pytania, ważne odpowiedzi, w odpowiedzi na które może pomóc psycholog. Impresje z książki “Kiedy Nietzsche szlochał” Irvina D. Yaloma - fantazje na temat “terapii rozpaczy”, której mógł zostac poddany Nietzsche.

Bywają książki, które czyta się z zapartym tchem, których fragmenty, myśli czy zdania zapadają głęboko w pamięć. Książka Yaloma należy do tej “arcykategorii”. Myśli w niej zawarte, zaczerpnięte z surowej filozofii Nietzschego, mają moc niezwykle orzeźwiającą - jak choćby te, mówiące o powielaniu w nieskończoność, aż po kres istnienia wszechświata, życia jakim żyjemy obecnie, jakim żyliśmy do tej pory i na jakie zdecydujemy się w przyszłości …

Jedne z najmocniejszych zdań w książce brzmią: “(…) wieczna powtarzalność oznacza, że za każdym razem, gdy wybierasz jakieś działanie, musisz chcieć je wybrać na całą wieczność. I to samo z każdym poniechanym działaniem, każdą poronioną myślą, każdym wyborem, którego unikniesz. I całe nieprzeżyte życie będzie pęcznieć w tobie, nieprzeżyte przez wieczność (…)”.

I tu możemy się z tym zgodzić, bądź nie, jednak kiedy choć na chwilę założymy, w ramach
“eksperymentu myślowego” (używając ulubionego sformułowania autora), że w istocie tak jest, wtedy rodzi się mnóstwo pytań: Jakie wybory podejmuję? Od jakich uciekam? Jakich działań unikam? Co by było, gdyby jako sygnał, że coś jest ważne, potraktować chęć uniknięcia właśnie tego działania? Jak wtedy by się moje życie zmieniło? I pytanie najważniejsze: Jakiego chcę życia?

Możesz zdecydować, zdaje się podpowiadać autor, poprzez działanie, pamiętając, że bardziej opłaca się działać niż zaniechać działania, bo wtedy to los podejmie decyzję za Ciebie. Działać jednak według klucza: Czy wybrałbym to działanie na całą wieczność? A co z przeszłością? Z tym, co już się zdarzyło zanim zaczęliśmy z większą świadomością projektować swój los? Autor proponuje zmianę myślenia z “tak było” w “tak chciałem”.

W tych zabiegach myślowych, z biernego poddawania się zdarzeniom nacisk przeniesiony jest na naszą sprawczość, na możliwość wyboru oraz przejęcie odpowiedzialności za podjęte decyzje. Ostatecznie sprowadza się do tego, by móc w każdym momencie życia powtórzyć za głównym bohaterem: “Tak, wybrałem swoje życie. I dobrze wybrałem“…
---

Danuta Michalczyk - psycholog, psychoteraputa

Psychoterapia i pomoc psychologiczna

Artykuł pochodzi z serwisu www.Artelis.pl

Depresja

2009-10-18T15:43:00.000-07:00

Jak sprawdzić, czy ma się depresję? Istnieje kilka sposobów:

1. Iść do psychiatry i przedstawić swoje dolegliwości

2. Zrobić sobie test służący do autodiagnozy np. Inwentarz depresji Becka lub jakiś prostszy test. Należy pamiętać, że te narzędzia są mało doskonałe, ale przydają się do zrobienia pierwszego kroku.

3. Przeczytać kryteria diagnostyczne i odnieść je do własnej osoby. Najmniej doskonała metoda.

Kryteria diagnostyczne depresji:

Występowanie minimum pięciu objawów przez okres 2 tygodni pod warunkiem, że stanowią one istotną zmianę w zachowaniu chorego; jednym z objawów jest obniżenie nastroju bądź utrata zainteresowań oraz brak zdolności odczuwania przyjemności.

1. obniżenie nastroju lub dysforia występujące codziennie przez przeważającą część dnia odczuwana subiektywnie i dostrzegana przez otoczenie

2. znaczne ograniczenie zainteresowań wszystkimi czynnościami oraz brak odczuwania przyjemności związanej z ich wykonywaniem

3. spadek lub wzrost masy ciała minimum 5% w ciągu miesiąca lub codzienny wzrost lub spadek apetytu

4. utrzymująca się bezsenność lub nadmierna senność

5. spowolnienie lub podniecenie ruchowe

6. uczucie zmęczenia

7. poczucie nieuzasadnionej winy, obniżenie poczucia własnej wartości

8. obniżenie sprawności myślenia, zaburzenia uwagi i koncentracji, niemożność podjęcia decyzji

9. nawracające myśli o śmierci, myśli samobójcze realizowane bądź nie

Kiedy można podejrzewać alkoholizm?

2009-08-27T15:27:00.000-07:00

Bardzo prosty test, bo raptem składający się z czterech pytań. Warto przy udzielaniu odpowiedzi pamiętać o jednej rzeczy - nie zastąpi on wizyty u specjalisty, jeżeli chodzi o postawienie diagnozy.

Jeżeli na dwa lub więcej z poniższych pytań możesz odpowiedzieć twierdząco, możesz podejrzewać u siebie uzależnienie od alkoholu.

1. Czy w Twoim życiu miały miejsce takie okresy, kiedy odczuwałeś/aś konieczność ograniczenia swojego picia ?
2. Czy zdarzyło się, że osoby z bliskiego Ci otoczenia denerwowały Cię uwagami na temat Twojego picia ?
3. Czy zdarzało się, że odczuwałeś wyrzuty sumienia, poczucie winy, lub wstyd z powodu swego picia ?
4. Czy zdarzało Ci się, że rano po przebudzeniu pierwszą rzeczą było wypicie alkoholu dla „uspokojenia nerwów” lub „postawienia na nogi” ?

Depresja

2009-07-12T05:10:00.000-07:00

To nazwa schorzenia, które istnienie jest czasami negowane, przez osoby nie mające związku z psychologią lub psychiatria. Poglądy swoje opierają na tym, że doświadczały stanów obniżenia nastroju i samodzielnie udało im się wyjść z tego.

Problem polega na tym, że depresja nie jest opisanym chwilowym przygnębieniem, albo chandrą. To stan utrzymujący się przez długi czas - należy myśleć o tygodniach, miesiącach, a nawet latach.

Kryteria depresji:

nastrój jest wyraźnie obniżony przez minimum 2 tygodnie, przez większość
dnia, nie ulegający modulacji przez czynniki zewnętrzne;

utrata zadowolenia w zakresie czynności sprawiających wcześniej przyjemność;

dominuje uczucie zmęczenia, zwiększona męczliwość.

Z powyższej listy są spełnione przynajmniej 2 punkty. Dodatkowa lista (poniżej) pozwala na
określenie natężenia epizodu depresyjnego.

negatywny obraz własnej osoby;

nieracjonalne wyrzuty sumienia, poczucie winy;

nawracające myśli o samobójstwie, śmierci;

uczucie obniżonej sprawności intelektualnej, trudności w podejmowaniu decyzji;

w zachowaniu zauważalne spowolnienie lub zahamowanie;

zaburzenia snu;

spadek lub wzrost apetytu.

Rola psychologa i psychoterapii jest w leczeniu depresji ważna - badania wykazują możliwość leczenia za pomocą psychoterapii w przypadku lżejszych przypadków oraz współudział w leczeniu umiarkowanych i cięższych epizodów. Istotne też jest zmniejszanie częstości nawrotów.

Alkoholizm i współuzależnienie

2009-06-21T04:30:00.000-07:00

Alkoholizm jest chorobą, która dotyka każdego członka rodziny. Dla dzieci problemem staje się nie tylko pijący rodzic, ale także rodzic niepijący - współuzależniony. Alkoholik jest w dużym stopniu osobą przewidywalną i dzieci szybko uczą się czytać w nim jak w otwartej księdze. Wszystkie stany emocjonalne i nastroje alkoholika stają się niejako rutyną - wiadomym staje się kiedy można wykorzystać pijącego rodzica, aby uzyskać zgodę na coś, na co normalnie nie można by liczyć, jest także jasne kiedy schodzić mu z drogi. Z drugiej strony rodzic współuzależniony staje się nieprzewidywalny. W jednej chwili robi awanturę o picie grożąc rozwodem, za chwilę tłumaczy alkoholika przed pracodawcą, dalszą rodziną, akceptując w coraz większym stopniu zachowania, które powinny być niedopuszczalne.

Alkoholizm ma często większy wpływ na życie osoby trzeźwej, niż jej lub jego pijącego partnera lub partnerki.

Ten problem dobrze obrazuje historyjka o żabie opowiadana w niektórych grupach terapeutycznych. Jeżeli wrzucisz żabę do wrzątku - ta natychmiast z niego wyskoczy. Jeżeli włożysz ją do chłodnej wody, a potem zaczniesz podgrzewać całe naczynie, żaba pozostanie w wodzie nawet to momentu, w którym zostanie żywcem ugotowana. Ponieważ stopniowy wzrost temperatury trudniej zauważyć, zwłaszcza gdy następuje bardzo powoli. W alkoholizmie jest tak samo - zaczyna się od sporadycznych wyskoków i niewłaściwych zachowań, kilka lat później te niewłaściwe zachowania stają się normą i chlebem powszednim, do tego stopnia, że nawet nie muszą być usprawiedliwiane. Pojawia się chaos, sytuacje, które kilka lat wcześniej byłyby nie do pomyślenia.

Osoby współuzależnione wyrabiając w ten sposób tolerancję dla alkoholika, zaczynają żyć po to, aby chronić pijącego. Ukrywanie wstydliwych sytuacji, kłamstwa - coraz większe, coraz częściej, wszystko po to, aby zewnętrzny świat nie mógł dostrzec szaleństwa i chaosu panującego w takiej rodzinie. Takie ochranianie alkoholika przed konsekwencjami jego uzależnienia prowadzi do sytuacje, w której dla wszystkich wygodniej jest, aby uzależniony dalej pił.

Osoby współuzależnione mogą rozpocząć własną terapię niezależnie od samego alkoholika. Dzięki temu nakręcanie spirali kłamstwa może się skończyć, i pozwoli uzależnionemu wreszcie stawić czoło konsekwencjom swoich czynów.

Psycholog a psychiatra

2009-06-07T16:51:00.000-07:00

Do napisania tej notki zainspirowały mnie błędy popełniane przez pacjentów i ich rodziny. Wielokrotnie zdarza mi się słyszeć, jak do psychologa mówi się per "Doktorze" i oczekuje się od niego wypisania recept.
Gdzie tkwi różnica?

Psycholog nie jest lekarzem. Nie ukończył Akademii Medycznej, nie ma prawa wystawiania recept - bardzo dobrze, bo nie ma o tym zielonego pojęcia. Operuje słowem, słuchem, empatią wykorzystując różne szkoły terapeutyczne.
Sam tytuł psychologa też nic nie daje - jeżeli ktoś jest psychologiem, to nie znaczy że musi posiadać wiedzę na temat psychiatrii (podstawową zdobywa się na studiach), może np. zajmować się rekrutacjami w firmach lub wykorzystywać swoją wiedzę w reklamie.

Bulimia

2009-05-31T14:25:00.000-07:00

Zaburzenia odżywiania stają się coraz istotniejszym problemem w krajach cywilizacji zachodniej. Globalizacja powoduje, że schorzenia które były popularne w Europie Zachodniej stają się coraz istotniejszym problem również w Polsce.
Przykładowym zaburzeniem może być bulimia. Schorzenie to zostało opisane stosunkowo późno, bo dopiero w latach 70-tych XX wieku. Początkowo było nawet nie traktowane jako odrębna jednostka chorobowa, a raczej jako źle rokujący typ anoreksji. Dopiero później okazało się, że dotyczy ona również osób o prawidłowej masie ciała, a czasami nawet z nadwagą.

Kryteria rozpoznania bulimii (ICD-10):

A. Występują nawracające epizody przejadania się (co najmniej 2 razy tygodniowo w przeciągu 3 miesięcy), w czasie których w krótkim okresie czasu spożywane są duże ilości pokarmu.
B. Utrzymuje się uporczywa koncentracja na jedzeniu i silne pragnienie lub poczucie przymusu jedzenia (głód).
C. Pacjent usiłuje przeciwdziałać efektom "tycia" za pomocą jednej lub więcej z następujących metod:

* prowokowanie wymiotów,
* prowokowanie wydalania stolca,
* kolejne okresy głodowania,
* stosowanie: leków obniżających łaknienie, preparatów tarczycy, leków moczopędnych; w przypadku bulimii u chorych na cukrzycę, mogą oni bagatelizować leczenie insuliną.

D. Samoocenianie siebie jako osoby otyłej oraz zaburzający strach przed przytyciem (zwykle prowadzące do niedoboru masy ciała).

Leczenie bulimii jest niezwykle trudne - wymaga psychoterapii, często też utrudniają współistniejące zaburzenia osobowości, stany depresyjne. Można też powiedzieć, że mało wiadomo na temat skuteczności leczenie, niewielu psychologów miało kontakt z dostateczną ilością pacjentek, aby móc uznać się za wystarczająco doświadczonych.
W swojej pracy miałam możliwość kontaktu z wieloma pacjentkami, głównie uczestnicząc jako terapeuta w ich leczeniu w ramach oddziału stacjonarnego, co kontynuuje teraz w ramach swojej wrocławskiej praktyki. Nie zmienia to faktu, że każdy pacjent z bulimią dalej stanowi dla mnie duże wyzwanie.

JAK ZAPOBIEGAĆ UZALEŻNIENIU OD GIER KOMPUTEROWYCH U DZIECI

2009-05-25T12:17:00.001-07:00

Uzależnienie od gier obejmuje nie tylko gry komputerowe, ale także gry wykorzystujące inne media elektroniczne - konsole, i-pody, telefony komórkowe itd. Przemysł gier komputerowych rozwinął się w ciągu ostatnich 25 lat w jedną z najsilniejszych gałęzi przemysłu i handlu. Ze względu na wielką popularność tego typu rozrywek coraz częściej padają pytania: czy gry mogą być szkodliwe? czy gry z dużą ilością przemocy mogą wzbudzać agresję? czy możliwe jest uzależnienie od gier?

Badania naukowe przeprowadzone w tym temacie nie dają jednoznacznych odpowiedzi. Jednakże istnieją dowody na to, że gry komputerowe mogą być źródłem agresji, mogą wywierać szkodliwy wpływ i mogą uzależniać. Należy podkreślić, że efekty są niezwykle indywidualne i zależą od wielu czynników, a nie tylko od czasu spędzanego na graniu. Inne czynniki to np. wiek, dojrzałość emocjonalna, rodzaj gier, posiadanie specyficznych cech osobowościowych (np. niska samoocena, czy też nieśmiałość w kontaktach z innymi ludźmi).

Ze względu na to, że uzależnienie od gier komputerowych u dzieci jest bardziej destrukcyjne, zwłaszcza w ujęciu długofalowym, warto zastanowić się w jaki sposób można zmniejszyć ryzyko uzależnienia. Oto kilka porad:

* ograniczenie czasu spędzonego na graniu - zaleca się, aby czas spędzony przed komputerem czy telewizorem był ograniczony do około 2 godzin dziennie, ważne jest, aby nie ograniczać się tylko do limitowania czasu grania, ale także zaproponować alternatywne formy rozrywki dla dzieci - pokazać, że poza światem gier istnieje także rzeczywisty świat pełen atrakcji i rozrywek;
* kontrolowanie tematyki gier - na wstępie należy podkreślić, że nie chodzi tutaj o podejmowanie decyzji o tym w co grać za dziecko, ale raczej z dzieckiem, warto porozmawiać, aby poznać upodobania i gusty dziecka, i pomóc w podjęciu decyzji o zakupie nowej gry starając się ocenić czy wybrana pozycja zawiera treści, na które dziecko jest gotowe, im młodsze dziecko, szczególnie ważne jest, aby mieć świadomość jak wiele przemocy zawierają gry, w które gra dziecko;
* zasady bezpieczeństwa w internecie - korzystaj z oprogramowania ograniczającego dostęp do stron zawierających nieodpowiednie treści, ucz dziecka zasad bezpiecznego korzystania z internetu;
* emocje - zastanów się jaki jest temperament twojego dziecka, jakie są jego słabości i silne strony, czy granie może stać się dla twojego dziecka substytutem np. dla interakcji z rówieśnikami, albo polem do rywalizacji?

W pułapce zdrowego odżywiania - ortoreksja

2009-05-20T14:02:00.000-07:00

Kult ciała, młodości i szczupłej sylwetki przez ostatnie kilka lat zdominował media i internet. Na każdym kroku możemy natknąć się na programy, artykuły, reklamy i portale zachęcające do odchudzania. Coraz więcej osób daje się złapać w tą pułapkę, a ponieważ wielu z nich brakuje cierpliwości nie są w stanie dotrzymać warunków diety, lub po jej zakończeniu znowu przybierają na wadze. Są też takie osoby, w przypadku których odchudzanie wymyka się spod kontroli. Okazuje się, że zdrowe i niskokaloryczne odżywianie w przypadku osób zestresowanych, mających poważne problemy emocjonalne, przeżywających kryzys w związku z utratą kogoś bliskiego, może stać się formą odzyskania kontroli nad choć jednym aspektem życia, polem do osiągania sukcesów, sposobem na rozładowanie emocji.

W ten sposób rozwija się współczesna plaga zaburzeń odżywiania – anoreksji, bulimii, napadowego objadania się, a także coraz częściej ortoreksji. Ortoreksja nie jest zaburzeniem uwzględnionym klasyfikacjach medycznych, niemniej jednak zwiększająca się grupa ludzi z podobnymi problemami może w najbliższej przyszłości wymusić dodanie ortoreksji do tych klasyfikacji.

Na czym polega ortoreksja? Mówiąc w największym skrócie jest to obsesja na punkcie zdrowego odżywiania. W początkowej fazie wygląda to niewinnie – rezygnacja z fast foodów, ograniczanie słodyczy, unikanie potraw smażonych i z dużą zawartością tłuszczu. Wiedza dotycząca żywności jest stale uzupełniana – z czasem tabele kaloryczności i zawartości poszczególnych składników w różnych potrawach są cytowane z pamięci. Zmienia się także sposób jedzenia – każdy kęs jest przeżuwany powoli i dokładnie. Następny etap to eliminowanie z codziennej diety kolejnych produktów ze względu na ich prawdziwą, oraz wyimaginowaną szkodliwość, ograniczanie się do produktów dostępnych w sklepach ze zdrową żywnością, a nie raz także wyłącznie do produktów własnej produkcji (np. z przydomowego ogródka).

Osoba chora na ortoreksję unika spożywania posiłków w towarzystwie, unika spotkań rodzinnych, czy wyjść do restauracji. Czas poświęcany na przygotowanie posiłków oraz spędzany na zdobywaniu wiedzy na ten temat zaczyna dominować wszystkie dnie. W fazie zaawansowanej dieta ortorektyka może ograniczać się do 3-4 wybranych produktów (np. warzyw). Powoduje to, że organizm nie tylko nie otrzymuje odpowiedniej liczby kalorii, ale także witamin i mikroelementów niezbędnych dla zdrowia. Gdy zaczynają pojawiać się fizyczne objawy powoduje to zaostrzanie diety w przekonaniu, że za wszystko jest odpowiedzialna zła i niezdrowa żywność.

Ortoreksja w zaawansowanym stadium może przypominać anoreksję, ale tylko zewnętrznie. W anoreksji występuje fiksacja na wyglądzie – osoba dotknięta tym zaburzeniem panicznie boi się przytyć. Ortorektyk nie dba o wygląd – obawia się o swoje zdrowie (w pewnym sensie można to porównać do hipochondrii).

Dieta jest zazwyczaj sposobem na radzenie sobie z problemami tkwiącymi wewnątrz. Odchudzamy się bo nie akceptujemy swojego wyglądu, bo pragniemy zmian w swoim życiu, po chcemy mieć coś pod kontrolą, bo ulegamy zewnętrznej presji na bycie młodym i pięknym. Warto mieć na uwadze, że odchudzanie się może przejść w obsesję, warto obserwować swoich bliskich czy przypadkiem nie wpadli w spiralę zaburzeń odżywiania. Ponieważ zaczynają się one bardzo niewinnie, a leczenie bulimii, anoreksji, i innych zaburzeń odżywiania jest długie, trudne i wymaga wielkiej siły.

autorem artykułu jest Ludmiła Chludzińska

Psychoterapia uzależnień

2009-05-12T14:00:00.000-07:00

Czym jest uzależnienie?
Odpowiedź na to pytanie jest trudna, inaczej odpowie lekarz, inaczej psycholog, a zapewne jeszcze inną definicję usłyszymy od uzależnionego. Pozwolę sobie na skrótową definicję, łączącą kilka innych:
Uzależnienie to zachowania ufiksowane na zdobywaniu substancji uzależniającej, lub wykonywaniu jakieś czynności - końcowym efektem jest spadek zainteresowań i konsekwencje zdrowotne lub natury psychicznej.
Ta definicja nie jest na pewno w pełni poprawna, ale jak napisałem: nie wierzę w jedyne prawidłowe ujęcie tego problemu.

Leczenie uzależnienia
Uzależnienie jest chorobą, ale inną niż zawał serca, zapalenie wyrostka robaczkowego. To nie służba zdrowia ma za zadanie uleczyć, ale sam pacjent ma wykonać 90% pracy. Psychoterapia jest narzędziem do leczenia, pozwala pacjentowi poznać metody jak walczyć ze swoją chorą psychiką.
Leki odgrywają w leczeniu uzależnień marginalną rolę. Psychiatra ma tak na prawdę niewiele do roboty. Jedynym wyjątkiem są przypadki tzw. podwójnych diagnoz (współwystępowanie uzależnienia i choroby psychicznej) oraz zaburzenia psychiczne powstałe w trakcie lub obecne przed powstaniem uzależnienia.